Mide Kanserinde Yeni Hedefe Yönelik Tedaviler ve İmmünoterapi: Kişiselleştirilmiş Tedavide Yeni Dönem
Prof. Dr. Yakup Bozkaya İç Hastalıkları ve Tıbbi Onkoloji Uzmanı Mide kanseri tedavisinde son yıllarda önemli gelişmeler yaşanmıştır. Kemoterapi birçok hasta için hâlâ temel tedavi yöntemlerinden biri olmakla birlikte, günümüzde bazı hastalarda tümörün biyolojik özelliklerine göre seçilen hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapiler de kullanılabilmektedir. Bu gelişmeler sayesinde mide kanseri artık tek bir hastalık olarak değerlendirilmemekte, her hastanın tümörüne özgü moleküler özellikler dikkate alınarak kişiselleştirilmiş tedavi planları oluşturulmaktadır. Bu nedenle mide kanseri tanısı alan hastalarda tümör dokusunun ayrıntılı moleküler analizlerden geçirilmesi giderek daha fazla önem kazanmaktadır.
Hedefe Yönelik Tedavi Nedir?
Kanser hücreleri büyümelerini ve çoğalmalarını sağlayan bazı özel moleküllere bağımlı olabilir.
Hedefe yönelik tedaviler, bu molekülleri veya sinyal yollarını hedef alarak kanser hücrelerini seçici şekilde etkileyen ilaçlardır.
Bu yaklaşım sayesinde:
-
Tedavi etkinliği artırılabilir,
-
Kanser hücreleri daha spesifik olarak hedeflenebilir,
-
Sağlıklı dokuların daha az etkilenmesi sağlanabilir.
HER2 Pozitif Mide Kanseri
Mide kanserlerinin yaklaşık %15–20'sinde HER2 adı verilen protein normalden fazla miktarda bulunur.
HER2 pozitifliği patoloji incelemeleri sırasında yapılan özel testlerle belirlenebilir.
HER2 Pozitif Hastalarda Kullanılabilen Tedaviler
-
Trastuzumab
-
Trastuzumab derukstekan
-
Yeni nesil HER2 hedefli tedaviler
-
HER2 odaklı kombinasyon tedavileri
Bu tedaviler uygun hastalarda:
-
Tümör kontrolünü artırabilir,
-
Tedaviye yanıt oranlarını yükseltebilir,
-
Yaşam süresinin uzamasına katkı sağlayabilir.
Claudin 18.2 (CLDN18.2) Pozitif Mide Kanseri
Son yıllarda mide kanseri tedavisindeki en önemli gelişmelerden biri CLDN18.2 hedefli tedavilerdir.
Claudin 18.2 (CLDN18.2), mide mukozasında bulunan bir proteindir ve bazı mide kanserlerinde yüksek düzeyde ifade edilmektedir.
Kimlerde Kullanılabilir?
-
CLDN18.2 pozitif tümörlerde
-
İleri evre mide kanseri hastalarında
-
Uygun klinik özelliklere sahip kişilerde
Sağlayabileceği Faydalar
Kemoterapi ile birlikte kullanıldığında:
-
Hastalığın ilerleme süresini uzatabilir,
-
Tümör yanıt oranlarını artırabilir,
-
Genel sağkalım sonuçlarını iyileştirebilir.
Bu nedenle yeni tanı alan ileri evre mide kanseri hastalarında CLDN18.2 testinin değerlendirilmesi giderek daha önemli hale gelmektedir.
İmmünoterapi Nedir?
Bağışıklık sistemi normal şartlarda anormal hücreleri tanıyıp ortadan kaldırmaya çalışır. Ancak kanser hücreleri zamanla bağışıklık sisteminden saklanmayı öğrenebilir.
İmmünoterapi ilaçları, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini yeniden tanımasını ve onlarla daha etkili şekilde mücadele etmesini amaçlar.
Bu tedaviler doğrudan kanser hücresini hedeflemek yerine, kişinin kendi bağışıklık sistemini güçlendirerek etki gösterir.
PD-L1 Testi ve İmmünoterapi
Mide kanseri hastalarında immünoterapi kararı verilirken PD-L1 adı verilen biyobelirteç değerlendirilebilir.
PD-L1 düzeyi, bazı hastalarda immünoterapiden fayda görme olasılığı hakkında önemli bilgiler sağlayabilir.
Mide Kanserinde Kullanılan İmmünoterapiler
-
Nivolumab
-
Pembrolizumab
Bu ilaçlar;
-
Kemoterapi ile birlikte,
-
Bazı durumlarda kemoterapi sonrasında,
-
Belirli moleküler özelliklere sahip hastalarda tek başına
kullanılabilmektedir.
MSI-H ve dMMR Tümörler
Mide kanserlerinin küçük bir bölümünde DNA onarım mekanizmalarında bozukluk bulunur.
Bu durum:
-
MSI-H (Mikrosatellit İnstabilitesi Yüksek)
-
dMMR (DNA Uyumsuzluk Onarım Eksikliği)
olarak adlandırılır.
Bu biyolojik özelliklere sahip tümörlerde immünoterapilerden oldukça yüksek fayda sağlanabilmektedir.
Bu nedenle uygun hastalarda MSI/MMR testlerinin yapılması önemlidir.
EBV Pozitif Mide Kanseri
Bazı mide kanserleri Epstein-Barr Virüsü (EBV) ile ilişkili olabilir.
EBV pozitif mide kanserlerinde bağışıklık sistemi ile tümör arasındaki etkileşim farklılık gösterebilir.
Yapılan çalışmalar, bu hasta grubunun immünoterapilere daha iyi yanıt verebileceğini düşündürmektedir. Bu alandaki araştırmalar hızla devam etmektedir.
Mide Kanserinde Moleküler Testler Neden Önemlidir?
Günümüzde ileri evre mide kanseri tanısı alan hastalarda aşağıdaki moleküler testlerin değerlendirilmesi tedavi seçeneklerini artırabilmektedir:
-
HER2
-
PD-L1 (CPS)
-
MSI/MMR
-
CLDN18.2
-
Gerektiğinde diğer moleküler analizler
Bu testler sayesinde hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi seçeneklerinden fayda görebilecek hastalar belirlenebilmektedir.
Sonuç
Mide kanseri tedavisinde artık yalnızca tümörün yeri ve evresi değil, tümörün moleküler özellikleri de tedavi planlamasının önemli bir parçası haline gelmiştir.
HER2, CLDN18.2, PD-L1 ve MSI/MMR gibi biyobelirteçler sayesinde uygun hastalarda hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapiler uygulanabilmekte, daha etkili ve kişiselleştirilmiş tedavi seçenekleri sunulabilmektedir.
Her hastanın tümörü farklı biyolojik özellikler taşıdığı için en uygun tedavi yaklaşımı; hastalığın evresi, moleküler yapısı ve genel sağlık durumu dikkate alınarak multidisipliner ekip tarafından belirlenmelidir.
Not: Bu bilgilendirme genel amaçlı hazırlanmıştır. Tedavi kararları her hasta için ayrı değerlendirilmeli ve mutlaka hastayı takip eden onkoloji ekibi tarafından verilmelidir.